Historie

In de jaren ’40 van de vorige eeuw was er in Wieringerwaard op kerkelijk gebied een vrijzinnige prediking te horen. In dezelfde periode was er hier een melkfabriek gevestigd die arbeiders in dienst had, welke uit verschillende delen van ons land kwamen en zo ook landarbeiders. Deze mensen kregen een verlangen en behoefte naar een meer bijbelse prediking. Het waren de heren  Spoelstra, Lageveen, Boltjes, Boezerooij en Crediet die de Evangelisatie hebben opgericht in het jaar 1943, om precies te zijn op 7 maart van dat jaar. De eerste locatie waar ze bijeen kwamen was in een zaal van het café te Wieringerwaard, terwijl men later is overgegaan naar een schilderswerkplaats of een garage. Het Woord Gods werd gelezen, onderzocht en bepreekt, in de beginjaren d.m.v. preeklezen.

Dhr. De Wit

Als voorganger en evangelist is hier begonnen dhr. De Wit, welke woonachtig was in Noordwijk. Hij kwam per fiets met “antiplofbanden” naar de polder. Deze meneer De Wit kwam dan op zaterdag, deed huisbezoek, gaf catechisatie en op zondag preekte hij twee maal, bleef dan op geregelde tijden bij verschillende leden slapen om vervolgens op maandag weer huiswaarts te keren. In de loop van de tijd werd het verlangen steeds sterker naar een eigen gebedsruimte. In het jaar 1953 is er hiervoor een oplossing gevonden, en wel op het terrein waar voorheen het tramstation was geweest, is toen het gebouw gekomen, wat later “Pniël” genoemd werd, dus het gebouw staat er nu ook alweer heel wat jaren. Daarvoor had het gebouw dienstgedaan als “keet” bij de aanleg van de Wieringermeerpolder.

Dhr. Van Vliet

De Evangelisatie werd gesteund door de Bond van Inwendige Zending (NH). Als evangelist is toen dhr. D. van Vliet benoemd uit Ter Aar. Vanaf die tijd kan ik (P. Dijkshoorn) meepraten over de Evangelisatie, want toen zijn wij vanuit Vlaardingen naar Wieringerwaard gekomen, om onze agrarische arbeid hier voort te zetten. Een lid van de Evangelisatie, dhr. Van Sliedrecht, heeft ervoor gezorgd dat de fam. Van Vliet een woning kon betrekken, wat later eigendom van de Evangelisatie is geworden (“Dilemma” aan de Noord Zijperweg). Twaalf jaar lang heeft dhr. Van Vliet als evangelist in Wieringerwaard mogen werken. Het bestuur bestond toen uit de heren M. Lobbezoo, M. Duijzer, P. Boezerooij, H. Ridderhof en De Visser. Op de zondag werden twee kerkdiensten gehouden: ’s morgens om 10.00 uur en ’s avonds om 19.00 uur. Dhr. Van Vliet is na Wieringerwaard in Groningen gaan studeren voor dominee. Verschillende verenigingen, zoals zang-, jeugd-, en vrouwenvereniging vertegenwoordigde de Evangelisatie. Zondagsschool werd gegeven door bestuursleden.

Dhr. Schaap

Op donderdag 11 mei 1961 (Hemelvaartsdag) deed dhr. Schaap zijn intrede en werd ingeleid door ds. J. Cirkel uit Huizen in de “Witte Kerk”. In die tijd heeft de Evangelisatie een opbloei gekend; de vrouwenvereniging werd groter, en een bijbelkring kwam bijeen. Het ging de zangvereniging o.l.v. dhr. Versluis als dirigent voor de wind. In die periode werd besloten om het gebouw een naam te geven, want meneer Schaap noemde het gebouw maar steeds “het schuurtje”. Als naam is toen gekozen voor “Pniël”, wat het betekent: Gods aangezicht (Jacob worstelde met God). In de tijd van meneer Schaap zijn er besprekingen geweest met de Ned. Herv. kerk Breezand, die toen nog bestond, dat was in het jaar 1965. Doch dit stuitte op verschillende bezwaren. Op 18 maart 1968 werd er een feestelijke vergadering gehouden omtrent het 25-jarig bestaan van de Evangelisatie, hierbij waren ook aanwezig de heren Spoelstra en oud-voorganger De Wit. In aug. 1967 heeft dhr. Schaap afscheid genomen als Evangelist van Wieringerwaard.

Dhr. De Bruin

Op 8 sept. 1968 is dhr. W. de Bruin ingeleid als evangelist. Opnieuw beleefde de Evangelisatie een nieuwe impuls, want het gaf toch weer veranderingen ten goede. De besprekingen met de Ned. Herv. Gemeente Breezand kwamen weer op gang. Ook mocht in deze periode de jeugdvereniging tot grote bloei komen. Ook de zorg voor de bejaarden kreeg steeds meer de aandacht. Op de hoogtijdagen werden door de vrouwenvereniging fruitbakjes rondgebracht. In deze periode was er ook een goede verstandhouding met ds. P. Pannekoek van Anna Paulowna en de Herv. gemeente te Breezand. Op 24 sept. 1972 heeft hij afscheid van ons genomen om als hulpprediker te gaan werken in de gemeente Vreeswijk.

Dhr. Van Galen

Op 15 okt. 1972 is dhr. L. van Galen als evangelist begonnen in de Wieringerwaard en omstreken, ingeleid door ds. B. Wiegeraad (IZB). In die tijd waren er afspraken met de Ned. Herv. kerk te Anna Paulowna over het houden van diensten in het kerkgebouw te Kleine Sluis, maar dit bleek niet van blijvende aard te zijn. Het ledental bedroeg toen 39 gezinnen en 6 begunstigers. Wisselingen van het bestuur zijn er geweest, zelfs zo dat het gehele bestuur is afgetreden op èèn na. Door nieuwe leden en nieuwe jonge lidmaten is het ledental toch gegroeid en was het aantal leden 76 en 2 donateurs. Zestien jaar heeft meneer Van Galen als evangelist onder ons mogen werken, het Woord Gods verkondigende. Met een terugblik op die jaren heeft de Evangelisatie heel wat kerkgangers zien komen en gaan, ook wat bestuursleden betreft, want er waren nogal eens verschil van gedachten, maar het Woord Gods is blijven bestaan. Na een lange periode heeft meneer Van Galen toen afscheid genomen als evangelist, gebruik makend van de VUT-regeling is hij met zijn gezin richting Overijssel vertrokken om zich te vestigen in de gemeente Rijssen.

Witte KerkjeWitte Kerk

Anderhalf jaar is de Evangelisatie toen vacant geweest. Toch is er het een en ander veranderd; de kerkenraad van de Ned. Herv. gemeente te Anna Paulowna en de Evangelisatie zijn nader tot elkaar gekomen, het bestuur van de Evangelisatie kreeg alleen toezicht op ons gebouw en financiën. De kerkelijke zaken kwamen onder leiding van een kerkenraadscommissie. In deze KC kwamen toen ouderlingen en diakenen plus een afgevaardigde van NH Anna Paulowna. Op zondag 3 dec. 1989 is de eerste dienst in het Witte Kerkje gehouden en geleid door ds. C. Snoei die stil stond bij de prediking uit Markus 1:1, waar we lezen: “Het begin des Evangelies van Jezus Christus, de Zoon van God”. Ds. Snoei was blij en verheugd dat de Evangelisatie weer een plaats in de kerk heeft gekregen, dit hebben we van de Heere ontvangen.

Dhr. Edelman

Op 4 febr. 1990 is evangelist J. Edelman ingeleid door ds. J. Vroegindeweij van de IZB met de tekst uit Markus 8:37a en 41. Evangelist Edelman is vol goede moed in Wieringerwaard van start gegaan. Ook mevr. Edelman heeft zich erg ingespannen voor een Herv. Vrouwen Dienst (EHVD). Toen is de vrouwenvereniging opgehouden te bestaan. Na vier jaar is meneer Edelman wegens ziekte vertrokken.

Dhr. Van der Knijff

Begin 1995 heeft dhr. J. v/d Knijff het evangelisatiewerk in Wieringerwaard voortgezet. Catechisatie, gespreksgroep en avondsluiting in “Molenweid” werden opgestart dan wel vernieuwd, wat goede belangstelling had. Door een nieuwe liederenbundel aan te schaffen, die door meneer v/d Knijff was samengesteld, werd voor de dienst een ander lied gezongen. Maar na 4 jaar ging meneer v/d Knijff weg, ook gebruik makend van de VUT-regeling. Ze zijn verhuisd richting Waddinxveen. Op zondag 17 jan. 1999 mocht hij zijn afscheidsdienst houden en voor de laatste maal als voorganger het Woord bedienen n.a.v. Lucas 9:25. Bij het vertrek van de fam. v/d Knijff beëindigde ook het samenwerkingsverband met de I.Z.B (overgang naar het “grote steden”-beleid).

Dhr. Van de Kamp

Al heel kort daarop is dhr. J.W. v/d Kamp hem opgevolgd. Deze was voor ons in Wieringerwaard geen onbekende. Wat wel heel ingrijpend veranderde was de periode waarbinnen de arbeid werd verricht (2 dagdelen per week) en het feit dat de pastoraal medewerker niet meer in de gemeente woonde, doch in Beverwijk. Hij deed ook werk in Schagen (Evangelisatie “Bethel”). Op zondag 4 juli 1999 vond in de NH-kerk van Schagen de dienst plaats waarin meneer v/d Kamp is gesteld in de bediening van pastor. In deze dienst ging ds. J.B. Alblas uit IJmuiden-West voor; hij bediende het Woord uit Genesis 28:13a “En zie, de Heere stond boven aan”! In deze periode mochten we o.a. in het kerkgebouw een geheel nieuw orgel ‘ontvangen’, welke gezamenlijk met de Stichting is betaald. Na 3 jaar is men overeengekomen om de samenwerking te beëindigen, doch het voorgaan in de kerkdiensten zal gecontinueerd worden.

Van Evangelisatievereniging naar PKN

De oprichters van de vereniging voelden zich niet thuis bij de lokale Hervormde kerk, maar wilden wel graag opereren onder de Nederlands Hervormde Kerk. Dat betekende in de praktijk dat leden van de vereniging ook stonden ingeschreven bij hun eigen kerk. Dopen, trouwen, begraven, belijdenis enz. gebeurde praktisch in onze gemeente maar moest altijd gemeld worden bij de lokale kerk. Bij bediening van de sacramenten kwam ook altijd een ouderling van de NH kerk over naar ons gebouw om de dienst officieel te maken. We waren immers een vereniging met gekozen bestuursleden, maar hadden zelf geen ouderlingen/diakenen.
Eind jaren 80 van de vorige eeuw was de lokale NH gemeente te Wieringerwaard zo klein geworden dat samenvoeging met Hervormd Anna Paulowna noodzakelijk werd. Dat betekende dat Anna Paulowna voor ons verantwoordelijk werd en onder leiding van IZB werd gezocht naar een zekere kerkelijke zelfstandigheid. Er werd conform de toenmalige kerkorde een kerkenraadscommissie opgericht. Dat betekende voor ons dat we zelf ouderlingen en diakenen mochten benoemen en dat in die commissie 1 kerkenraadslid van Anna Paulowna zat. De eerste bevestiging van de ouderlingen en diakenen is gebeurd in de Hervormde Kerk te Anna Paulowna, voorganger ds. J. Vroegindeweij (IZB).
Op 31 jan 2017 zijn we volwaardig/zelfstandig PKN lid geworden. Ds. L. Wüllschleger heeft de ouderlingen en diakenen bevestigd en na die tijd heeft de notaris de vereniging officieel opgegeven.

Ds. Van Kampen

Ds. A.A. van Kampen heeft van 1 sept. 2003 tot 1 sept. 2012 bij ons gewerkt. Zijn intrede gebeurde in de Hervormde kerk te Anna Paulowna op 21 sept. 2003. De plaatsing bij ons was mogelijk, omdat de Fontein-gemeente (uit Nijkerk) en de IZB een behoorlijk deel van het salaris voor hun rekening namen.
Bij zijn intrede gaf ds. Van Kampen aan dat hij niet de klassieke dominee zou worden, maar veel aandacht wenste te geven aan het dorp. Dat leverde nogal wat vernieuwingen op waaraan de gemeente wel eens moest wennen. Zo werd een scala aan jeugdwerk opgezet; voor de jongsten Toppers en via Rock Solid en Solid Friends werden tieners bereikt. Het dorp werd met Kerst en Pasen gefolderd en opgeroepen om naar de kerkdiensten te komen. Alpha-cursusssen werden in samenwerking met omliggende kerken opgezet. Het orgel verloor het alleenrecht in de kerkdienst, (mede door gebrek aan organisten) en nieuwe vormen van muzikale begeleiding deden hun intrede. Ouderlingen werden gestimuleerd om zelf diensten te leiden en meditaties te schrijven. Het aloude psalmboekje verdween en in plaats daarvan kregen we een beamer zodat het zangrepertoire behoorlijk werd uitgebreid.
Op 1 sept. 2012 is het contract afgelopen, maar de fam. Van Kampen is actief gebleven in Wieringerwaard. Op allerlei manieren proberen zij om het Evangelie bekend te maken.

Anno nu

Van de oprichting (1943) tot nu zijn er genoeg veranderingen geweest, maar de basis is wellicht nog wel gelijk gebleven. We zijn nog steeds een streekgemeente en bestaan mede nog door een deel import. Echte geboren en getogen Wieringerwaarders zijn er nog steeds niet zo heel veel.
Hadden we vroeger een dun boekje met de statuten van de vereniging, nu leven we met een dikke kerkorde, beleidsplan en plaatselijke bepalingen. Voor de meeste kerkgangers maakt het allemaal niet zoveel uit.
Het aantal leden is erg klein begonnen en met de hoogtijdagen in de jaren 60-70-80. De kerkdiensten waren toen goed voor wel 100 personen. Nu is het aantal adressen stabiel op 40 en ligt het kerkbezoek op en 30-40 personen. De onderlinge samenhang is niet veranderd en het sociale aspect komt zeker met het koffiedrinken na de dienst tot uiting. De zelfredzaamheid is wel veel groter geworden. Vroeger had de voorganger duidelijk een grote stempel in beleid maar ook in het dagelijkse kerkenwerk. Huisbezoek, ziekenbezoek, catechisaties, kerkdiensten leiden enz. was de taak van de voorganger en daarbij was er assistentie van bestuur/kerkenraadsleden. Door het ontbreken van financiële middelen zijn we al jaren vacant en moet er veel zelf geregeld worden. Dat betekent dat, in een kleine groep die veel wil, er voor bijna iedereen wel een (dubbel)taak is. Van creche tot contactblad schrijven, van preekrooster tot bezoekwerk, van koster tot muziek maken, leiding bijbelkring tot onderhoud gebouw enz. Doordat de meesten van ons wel een taak binnen de gemeente hebben vergroot dit ook de onderlinge cohesie.
De bindende factor is ons christelijk geloof en dat is dus sinds 1943 niet veranderd.
Het streven is wel om op termijn een pastoraal medewerker aan te stellen voor 1-2 dagen per week.

P. Dijkshoorn en H. Donker.